1edit. Ο Διπλός Επτανησιακός Ριζοσπαστισμός

      Το πρώτο αυτό ένθετο των εντύπων Περιγραμμάτων (υπάρχουν ως γνωστόν και τα από τετραετίας τηλεοπτικά τοιαύτα, προβαλλόμενα κάθε Σάββατο, 11μμ, από το περιφερειακό START TV) είναι αφιερωμένο σε ένα θέμα που αφορά τόσο την τοπική και εθνική μας ιστορία όσο και την ευρωπαϊκή. Μετά το επαναστατικό 1848, το δίλημμα περί του πρωτείου του κοινωνικού ή του εθνικού προτάγματος ετίθετο σε όλες τις χώρες της Ευρώπης με τον ίδιο έντονο τρόπο. Σε όλες τις περιπτώσεις θα υπερίσχυε το εθνικό. Σημάδι των καιρών το αίτημα της εθνικής ολοκλήρωσης. Με αυτόν τον τρόπο, τον εθνικό, και όχι με άλλον, οι «μάζες» θα εισέρχονταν στο προσκήνιο για να ορίσουν οι ίδιες τις τύχες τους – καλές ή κακές.

      Ο Ζακυνθινός Δημήτρης Αρβανιτάκης, υπεύθυνος εκδόσεων του Μουσείου Μπενάκη, ιστορικός με ερευνητικό και συγγραφικό έργο, που έχει ήδη τύχει τιμητικών αναφορών, μας καταθέτει την άποψή του περί ενός διπλού Ριζοσπαστισμού στα Ιόνια κατά την περίοδο που προηγήθηκε του 1864 και της Ένωσης. Γράφει συγκεκριμένα: «Ο Ριζοσπαστισμός δεν ήταν ενιαίος, δεν ήταν ένα ‘κίνημα εθνικό-απελευθερωτικό και αστικό-δημοκρατικό μαζί’. Υπό τον όρο αυτόν στεγάστηκαν δύο σαφώς διακριτές ιδεολογίες, δύο διαφορετικές στρατηγικές, δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την κοινωνική οργάνωση και το έθνος.» (Το πλήρες κείμενο πρωτοδημοσιεύθηκε στα Ιστορικά, τ. 28, και αναδημοσιεύεται εδώ τη εγκρίσει και επιμελεία του συγγραφέα.)

      Ο Κερκυραίος Φώντας Βλάχος-Πολίτης, αρχιτέκτων και ιστορικός, αναφέρεται στα κοινά σημεία και τις κατά τόπους διαφοροποιήσεις του Ριζοσπαστισμού και του ενωτικού αιτήματος. Αγγίζει δε, ως συνηθίζει, θέματα-ταμπού, όπως αυτό των άμεσων υλικών κινήτρων που έδεναν τους Κερκυραίους, περισσότερο από τους λοιπούς Επτανησίους, με το καθεστώς της Προστασίας. «Η έδρα της διοίκησης, οι μεγάλες Βρετανικές στρατιωτικές δυνάμεις και η επιλογή της ως λιμάνι transit του Αγγλικού εμπορίου δημιουργούσαν πολλές θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, ενώ η πλειονότητα των δημοσίων δαπανών κατευθυνόταν στην Κέρκυρα.»

      Η Κεφαλλονίτισσα συγγραφέας εξαιρετικών ιστορικών μυθιστορημάτων Ευρυδίκη Λειβαδά παρουσιάζει τον βίο αυτού του Πρωτο-ριζοσπάστη αγωνιστή της Ένωσης και των κοινωνικών και πολιτικών δικαιωμάτων Γεράσιμου Λειβαδά. Ο Γεράσιμος Λειβαδάς ανήκει στην γενιά των πρώτων που αμφισβήτησαν ριζικά την νομιμότητα της Βρετανικής Προστασίας στα Ιόνια. Διώχθηκε και ταλαιπωρήθηκε κατά την περίοδο του Αγώνα των Ριζοσπαστών. Η συγγραφέας μας δίνει το περίγραμμα μιας διαδρομής που ακολουθεί ένας ασυμβίβαστος αγωνιστής της ελευθερίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της εθνικής κυριαρχίας. Η κ. Λειβαδά, απόγονος Γερασίμου Λειβαδά, γεννήθηκε στο Αργοστόλι. Έχει συγγράψει ιστορικά μυθιστορήματα, ιστορικές μονογραφίες και μελέτες τοπικού ενδιαφέροντος.

Κ.Β.